نگاهی به فعالیت‌های انقلابی مسجد «آقا» در قزوین

حجت‌الاسلام والمسلمین مجید دائی‌دائی، مسئول مؤسسه فرهنگی روایت حقحجت‌الاسلام والمسلمین مجید دائی‌دائی، مسئول مؤسسه فرهنگی روایت حق در گفت‌وگو با ایکنا از قزوین، با اشاره به نقش محوری مساجد در شکل‌گیری نهضت انقلاب اسلامی گفت: وقتی به گزارش‌های ساواک نگاه می‌کنیم دو محور هیئت‌های مذهبی و مساجد پررنگ هستند و با توجه به آمار و اطلاعاتی که در گزارش‌های ساواک وجود دارد، این تعبیر که انقلاب ما انقلابی شکل گرفته از دل مساجد است، درست به نظر می‌آید.

محفل‌های ارتباطی بین انقلابیون در مساجد شکل می‌گرفت و از طرفی ظرفیت ذاتی محفل هم حائز اهمیت است، برای مثال مسجد «آقا» در قزوین از جمله نقطه‌هایی است که با برنامه در این مسیر اقدام می‌کرده و با انتخاب سخنرانان و وعاظ برتر که در مسیر انقلاب قدم برمی‌داشته‌اند در این سیر نقش‌آفرینی پررنگی داشته است.

در کتاب «مسجد آقا» که کتابی بسیار غنی‌ در حوزه شکل‌گیری فعالیت‌های انقلابی در استان قزوین است می‌بینیم که اعضا و اصحاب مسجد تلاش می‌کردند سخنران‌های تراز را انتخاب کنند و این سخنرانان نیز به‌طبع حرف ناب و به‌روز و اصیل انقلاب را به مردم منتقل می‌کردند.

شهید مطهری، آقای ناطق نوری، آقای حجتی کرمانی و خیلی از چهره‌هایی که پیش از انقلاب برای رشد نهضت تلاش کرده‌اند به محافل این مسجد دعوت‌ شده‌اند، همین جلسات به بهانه جشن ولادت و مراسم شهادت اهل‌ بیت(ع) برگزار می‌شد و در این قالب حرف ناب انقلاب اسلامی مطرح می‌شد.

شکل این جلسات نیز قابل‌ توجه است، هم سخنران و هم برگزارکننده می‌دانستند که قطعاً گزارشگر ساواک نیز در جلسه حاضر است و مسائل را در پوشش و در لفافه، در قالب اینکه اهل‌ بیت(ع) در برابر بیدادگران چه رفتاری داشته‌اند با شرح تاریخ بیان می‌کردند و مخاطب هم متوجه می‌شد سخنران صرفاً در مورد داستانی در گذشته صحبت نمی‌کند.

علاوه بر ظرفیت موجود در مجالس مذهبی افراد دغدغه‌مند هم در این مسیر حائز اهمیت‌ هستند، آدم‌هایی که دلداده به قیام امام حسین(ع) باشند و آماده قیام برای اهداف امام حسین(ع) باشند را بیشتر می‌توان در این‌گونه فضاها جست‌وجو کرد تا اینکه در فضاهای دیگری حضور داشته باشند.

مساجد در شکل‌گیری جریان انقلاب نقش کلیدی داشتند که عملکرد مشابه مساجد در آبیاری درخت انقلاب در شرایط فعلی ضروری است. در کتاب «مسجد آقا» ما تعداد متعددی شرح جلسات جامعه حسینی که در این محیط برگزار شده و اقدامات انجام‌ شده را می‌بینیم و این در حالی است که نظر موجود و پیگیری‌ها در آن زمان و در حال حاضر هم منحصر به‌فرد است.

یکی از نکته‌هایی که با مطالعه رویدادهای تاریخی به آن می‌رسیم این است که جوانان در دوره پیش از انقلاب ظهور و بروز بیشتری داشته‌اند، این موضوع هم باید مدنظر گرفته شود که امروز در مجالس فرهنگی و نهادهایی که در عرصه فرهنگ فعالیت دارند به ظرفیت جلسه‌های دینی توجه کافی نشده است، به‌عنوان مثال در سال‌های اخیر آن قدری که به صدا‌وسیما و فضای مجازی در کارهای فرهنگی توجه شده به مساجد و فعالیت‌های چهره به چهره توجه و برنامه‌ریزی در این زمینه نداشته‌ایم.

گفت‌وگو از فاطمه جهانبخش