کد خبر: ۴۰۵۰۵۸۷

تاریخ: ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۴:۱۲

گفتمان ضدفرهنگی بنی‌امیه از بین نرفته است

روح‌الله بهشتی‌پور، استاد جامعةالمصطفی(ص) معتقد است که گفتمان ضدفرهنگی بنی‌امیه از بین رفته است و کسانی که امروزه دنیا را از لحاظ اقتصادی و فرهنگی مهندسی می‌کنند کسانی هستند که گفتمان بنی‌امیه را دارند.

روح‌الله بهشتی‌پور، استاد جامعةالمصطفی(ص) قم، در گفت‌وگو با ایکنا از قزوین، در ادامه صحبت درباره  ایستادگی امام سجاد(ع) در برابر بنی امیه، اظهار کرد: امام سجاد(ع) در دوران امامت خود با حکومت بنی‌امیه مواجه بودند، این خاندان خود را عموزاده حضرت رسول(ص) می‌دانستند و این در حالی بود که امیه فرزندخوانده‌ای بوده که از روم به عربستان آورده شده بود؛ این خاندان از ابتدا با حضرت رسول(ص) و دین حق مخالفت داشتند و در عاشورا کار را به جایی رساندند که امام حسین(ع) جان خود را برای زنده نگه داشتن دین خدا فدا کردند. اقدامات ضد دینی و فرهنگی بنی‌امیه در دوران امام سجاد(ع) ادامه پیدا کرد ولی امام با طراحی سامانه‌های فرهنگی به مقابله پرداختند.

وی در ادامه این بحث تشریح کرد: اصل ارتباط انسان با خدا توسط یزید نفی شده بود لذا امام باید در یک سامانه فرهنگی به آن توجه می‌کردند چون اصل دین این است که انسان‌ها با مبدأ آفرینش ارتباط برقرار کنند چون در پی این ارتباط انسان به تناسب ظرفیت علم و قدرت الهی را از خداوند می‌گیرد و می‌تواند منشأ علم و قدرت الهی باشد.

وی ادامه داد: از ابتدای آدم تا امروز اصل مخالفت با دین برای این است که ارتباط انسان را با خالق قطع کنند تا او را ضعیف کرده و بتوانند به بند بکشند. بنابراین یکی از محورهای مقابله بنی‌امیه این بود که ارتباط مردم با خداوند برقرار نشود. پیامبران همواره برای برقراری ارتباط بین انسان و خداوند متعال در تلاش بودند اما راهی که رسول خدا برای انسان‌ها باز کرده بودند راهی وسیع‌تر و سهل‌تر از پیامبران پیشین بود.

استاد جامعة‌المصطفی(ص) تصریح کرد: بنی‌امیه اصل ارتباط انسان با خداوند را مخدوش کرده بودند که باید این امر احیا می‌شد بنابراین صحیفه سجادیه یکی از مهم‌ترین اقدامات امام سجاد(ع) برای فعال کردن ارتباط انسان با خداوند متعال بود چون اگر این اتفاق نمی‌افتاد ارتباط بشر قطع می‌شد. بنابراین استفاده از صحیفه سجادیه راه حل ارتباط با خداوند و فعال شدن دریافت علم الهی بود.

وی تشریح کرد: در طول تاریخ آمده است که در مقاطعی از تاریخ افرادی که به صحیفه سجادیه التزام عملی داشتند بعد از مدتی مستجاب‌الدعوه می‎شدند که این امر ناشی از ارتباط دو سویه انسان با خداوند است. اگر به صحیفه سجادیه ملتزم شویم اصل ارتباط ما با خداوند رقم می‌خورد و علم و قدرت الهی بنا به ظرفیت ما ظهور و بروز پیدا می‌کند. البته صحیفه سجادیه می‌تواند آن ظرفیت را هم توسعه دهد؛ بنابراین بنی‌امیه برای از بین بردن اصل ارتباط با خداوند تلاش می‌کردند تا انسان موجودی عالم و قادر نشود. در برابر صحیفه به گونه‌ای ساماندهی گردید تا انسان بتواند به مبدأ آفرینش بپیوندد و دارای علم و قدرت گردد.

بهشتی‌پور خاطرنشان کرد: همان‌گونه که در تاریخ آمده است معاویه برای دفن نام حضرت محمد(ص) قسم یاد کرده بود برای همین در صحیفه سجادیه می‌بینم که امام سجاد(ع) در دعاها بر صلوات بر محمد و آل محمد(ص) اشاره دارند؛ البته این اقدام ۲ کارکرد دارد کارکرد نخست آن مرتبط با کد بودن این ذکر برای ارتباط و پیوند با عالم غیب است و کارکرد دیگر آن احیا کردن نام و نبوت پیامبر(ص) بوده است.

ایجاد نگرش غیراخلاقی در جامعه توسط بنی‌امیه

وی اضافه کرد: نکته بعدی این بود که بنی‌امیه از روش‌های مختلف دنبال احیای نگرش و رفتارهای غیراخلاقی در جامعه بود کاری که در عصر حاضر نیز گفتمان مسلط در دنیا به آن روی آورده است و آن چیزی جز بی‌اخلاقی و فردگرایی در قالب صنعت پورن و دیگر اقدامات نیست.

این استاد حوزه علمیه قم بیان کرد: بنی‌امیه با ترویج بی‌اخلاقی، موجب گسترش بیماری‌های روحی و روانی در جامعه شدند، وقتی اخلاقیات و مسائل پایه انسانی در جامعه از بین برود حال خوب نیز در جامعه از بین خواهد رفت در نتیجه سود آن به جریان حاکم که با ابتذال اخلاقی برای حاکمیت تلاش می‌کند خواهد رسید.

وی تشریح کرد: امام سجاد(ع) در مقابل ترویج رفتارهای غیرانسانی در جامعه توسط بنی‌امیه مباحثی مانند دعای مکارم‌الاخلاق، دعای والدین برای فرزند، دعای فرزند برای والدین و دعا برای همسایه را مطرح می‌کنند تا شبکه انسانی فعال شود، با فعال شدن این شبکه مردم جامعه با نگرش و رفتار انسانی نسبت به هم توجه خواهند کرد. عاشورا بر خلاف قواعد اجتماعی عرب اتفاق افتاد، مطمئن باشید اقدامی نظیر عاشورا در دوران جاهلیت رقم نمی‌خورد چون آنان افراد قبیله خود را مورد حمایت قرار می‌دادند، حال چرا در عاشورا با توجه به اینکه اصحاب امام حسین(ع) هر یک متعلق به یک قبیله بودند این اتفاق رقم نخورد؟ در پاسخ باید بگوییم که بنی‌امیه رفتار و نگرش ضدانسانی را نهادینه کرده بود و بدین ترتیب انسان‌ها دچار استحاله شده بودند و این قدرت ضدفرهنگی بنی‌امیه را نشان می‌دهد.

بهشتی‌پور اظهار کرد: یکی از افرادی که دنیای امروز را مهندسی می‌کند گفته بود اگر ما قدر معاویه را می‌دانستیم باید تندیسی از او در اروپا می‌ساختیم و به او و روش‌هایش توجه می‌کردیم. بنی‌امیه در مباحث ضدفرهنگی به شدت قوی عمل کرد و امام سجاد(ع) با این جریان مقابله کردند برای همین است که امام سجاد(ع) در دعاهای صحیفه نگرش و رفتار انسانی را معرفی و احیا می‌کنند.

وی بیان کرد: امام سجاد(ع) ضمن نگرش و احیای رفتار انسانی، جایگاه رسول خدا(ص) و اهل بیت(ع) و ارتباط انسان با خداوند را احیا کردند به گونه‌ای که در اواخر حکومت بنی‌امیه مخالفین بنی‌امیه شعار «الرضا من آل محمد» را سر می‌دادند، این شعارها نشان از احیای حاکمیت اهل بیت(ع) بود که این امر حاصل تلاش‌های امام سجاد(ع) و امام باقر(ع) و امام صادق(ع) است که امام سجاد (ع) آغازگر و بسترساز آن بودند.

طراحی صحیفه سجادیه با هدف مقابله با بنی‌امیه

استاد جامعةالمصطفی(ص) تصریح کرد: امام سجاد(ع) سامانه فرهنگی پیچیده و ظریفی را طراحی کردند که ابعاد و خروجی مختلفی دارد، یکی از این خروجی‌ها کتاب صحیفه سجادیه است که با هدف مقابله با گفتمان ضدفرهنگی بنی‌امیه طراحی و به جامعه عرضه شد.

وی گفت: گمان نکنیم که گفتمان ضدفرهنگی بنی‌امیه از بین رفته است، کسانی که امروزه دنیا را از لحاظ اقتصادی و فرهنگی مهندسی می‌کنند کسانی هستند که گفتمان بنی‌امیه را دارند.

بهشتی‌پور توضیح داد: گفتمان ضدفرهنگی بنی‌امیه مخفی‌کاری است برای همین مسئله‌ای به نام بنی‌امیه و صدماتشان به دنیای اسلام مورد توجه و مطالعه ما نبوده است؛ بنی‌امیه همان جریانی است که وقتی خبر تسلط آنان در آینده‌ای نزدیک به پیامبر داده شد، خنده را از لبان پیامبر(ص) گرفت، تا این که بر اساس گزارشات تاریخی خداوند سوره قدر را نازل کرد. برای همین مفسران اشاره دارند که منظور از هزار ماه در سوره قدر هزار ماه حاکمیت بنی‌امیه است که بنی‌امیه دقیقاً ۸۳ سال معادل هزار ماه حکومت کردند. در حقیقت بعد از پیامبر(ص) ۸۳ سال حکومکت دست کسانی بود که پیامبر(ص) را قبول نداشتند و آمده بودند پیامبری حضرت رسول(ص) و ارتباط انسان با خداوند را قطع کنند.

وی اشاره کرد: بعد از حضرت عیسی(ع) ارتباط مردم با خداوند قطع شده بود که حضرت محمد(ص) مجدد این ارتباط را برقرار کرد تا مردم بنا بر ظرفیت خود بتوانند علم و قدرت الهی را جذب کنند. بعد از پیامبر(ص) کسانی حاکم شدند که هوشمندانه این عناصر را از بین بردند تا با ایجاد ابتذال و تضعیف انسان، بر آنان حکومت کنند. در منابع، بعثت حضرت محمد(ص) پیش‌بینی شده بود برای همین پروژه بسیار پیچیده‌ای که نظیر آن را در هیچ دوره تاریخ وجود ندارد را طراحی کردند، در حقیقت همه آن‌ها محصول بارگذاری امیه در نسل حضرت اسماعیل(ع) است.

استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: بیانات امام سجاد(ع) بعد از عاشورا در کاخ یزید همه چیز را روشن می‌کند ایشان می‌فرمایند: مَنْ عَرَفَنِي فَقَدْ عَرَفَنِي وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْنِي أَنْبَأْتُهُ بِحَسَبِي وَ نَسَبِي هر كس مرا شناخت كه شناخت، و براى آنان كه مرا نشناختند با معرفى پدران و خاندانم خود را به آنان می‌شناسانم سپس در بخشی از این معرفی خود را این‌گونه معرفی می‌کنند «أَيُّهَا النَّاسُ أَنَا ابْنُ مَكَّةَ وَ مِنَى أَنَا ابْنُ زَمْزَمَ وَ الصَّفَا» تأکید بر حسب و نسب و نوع معرفی آن، آن هم در حضور یزید، گویای تبیین ماهیت بنی‌امیه و تبیین ماهیت بنی‌هاشم است.

بهشتی‌پور در پایان گفت: مکه نشانه مسلمانی بود اما بنی‌امیه تمام نشانه‌های مسلمانی اعم از پیامبر(ص)، جانشینان او و مسلمانان واقعی را از بین برد؛ برای همین امام سجاد(ع) در خطبه‌ خود ماهیت جریان اموی را آشکار کردند.