کد خبر: ۴۲۶۰۴۸۷

تاریخ: ۲۹ دی ۱۴۰۳ - ۱۲:۴۲

آیت‌الله عابدینی تبیین کرد

مفهوم خلق باد و آب در خلقت جهان چیست

امام جمعه قزوین در جلسه اخلاق در تشریح بخشی از خطبه اول نهج‌البلاغه به بیان مفهوم خلق باد و آب در خلقت جهان پرداخت.

به گزارش ایکنا از قزوین، آیت‌الله عبدالکریم عابدینی، نماینده ولی‌ فقیه در استان و امام جمعه قزوین در جلسه اخلاق به شرح بخشی از خطبه اول نهج‌البلاغه در خصوص مفهوم خلق باد و آب در خلقت عالم پرداخت که در ادامه می‌خوانیم:

در جلسات پیشین در خصوص خطبه اول نهج‌البلاغه و نحوه خلق آسمان‌ها و زمین سخن گفته شد، در ادامه صحبت‌های جلسات پیشین می‌توان گفت که در خصوص خلقت آسمان‌ها، در آیه ۴۷ سوره ذاریات آمده است «وَالسَّمَاءَ بَنَيْنَاهَا بِأَيْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُون» و آسمان را به قدرت خود برافراشتيم و بى‌گمان ما آسمان گستريم.

گویا این جمله می‌خواهد بگوید این آسمان‌ها و فیزیک عالم مثل یک درخت است، این درخت امسال به یک اندازه‌ است اما سال آینده دیگر این اندازه نیست، رشد جدیدی پیدا می‌کند و حجمش افزایش می‌یابد، بنابراین این آیه به ما می‌گوید که این عالم دائم در حال گسترش و رشد است.

همچنین آیه ۳۰ سوره انبیاء نیز در فهم این بخش از فرمایشات امیرالمؤمنین(ع) کاربرد زیادی است، خدای متعال در این آیه می‌فرماید: «أَوَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَفَلَا يُؤْمِنُونَ» آيا كسانى كه كفر ورزيدند ندانستند كه آسمان‌ها و زمين هر دو به هم پيوسته بودند و ما آن دو را از هم جدا ساختيم و هر چيز زنده‌اى را از آب پديد آورديم آيا باز هم ايمان نمى‌آورند.

ابن‌عباس در خصوص کلمه «وَإِنَّا لَمُوسِعُون» در آیه ۴۷ سوره ذاریات گفته که این آیه می‌گوید واقعیت جهان، واقعیت در حال توسعه، گسترش و رشد است، یعنی این طور نیست که بگوییم خدا اگر بخواهد عالم دیگری بزرگ‌تر از عالم فعلی خلق می‌کند، بلکه همین عالم دائم در حال گسترش است.

بیشتر بخوانید:

زمین و آسمان چگونه خلق شد

خلق عالم چگونه صورت گرفته است

امیرالمؤمنین(ع) در ادامه خطبه نخست نهج‌البلاغه فرموده است: «فَأَجْرَى فِيهَا مَاءً مُتَلَاطِماً تَيَّارُهُ مُتَرَاكِماً»، شاید منظور از «مَاءً» در این بخش، یک ماده سیال یا یک جوهر باشد، حضرت می‌فرماید خدا یک ماده سیال و جوهر روان را جاری کرد که اجزای آن بسیار متلاطم هستند. امیرالمؤمنین(ع) در ادامه فرموده است: «زَخَّارُهُ حَمَلَهُ عَلَى مَتْنِ الرِّيحِ الْعَاصِفَةِ» و آن را بر پشت بادى سخت وزنده توفان زاى نهاد.

در فرمایشات حضرت کلمه «مُتَلَاطِم» آمده است، در میان عرب‌ها کلمه‌ای به نام لطمه زدن داریم که در مصیبت‌ها به سر و صورتشان ضربه می‌زنند، متلاطم یعنی خدا کاری کرده که این ماده سیال به قدری طوفانی شده که امواج به صورت هم می‌زنند و تلاطم پیدا می‌کنند. همچنین در فرمایشات حضرت کلمه «مُتَرَاكِماً زَخَّارُهُ» نیز آمده است، این یعنی امواج برخاسته بر هم انباشته و متراکم می‌شوند، در ادامه فرمایشات حضرت جمله «حَمَلَهُ عَلَى مَتْنِ الرِّيحِ الْعَاصِفَةِ» آمده است، یعنی خدا این ماده سیال را بر متن طوفان یا باد خردکننده حمل کرده است.

امیرالمؤمنین(ع) در ادامه فرموده است: «وَ الزَّعْزَعِ الْقَاصِفَةِ»، یعنی این نیروی خردکننده‌ای که هر چیز ثابتی را از میان بر می‌دارد؛ حضرت وقتی شکل‌گیری عالم را بیان می‌کند می‌فرماید آن ماده سیال اسرارآمیز و نیرومند و این باد طوفانی فعال شده‌اند و خدای متعال این طور کار را پیش برده است. امیرالمؤمنین(ع) در ادامه می‌فرماید: «فَأَمَرَهَا بِرَدِّهِ»، یعنی خدا به باد فرمان داد که آب و این ماده سیال را از این سو به آن سو ببرد، یعنی به یک سمت ببرد و مجدد به سمت دیگر برگرداند.

حضرت در ادامه فرمود: «وَ سَلَّطَهَا عَلَى شَدِّهِ وَ قَرَنَهَا إِلَى حَدِّهِ»، یعنی این باد را با نیروی شدید خردکننده بر آن ماده سیال مسلط کرد و به نیروی خردکننده فرمان داد که به این مایع و جوهر مسلط شود و بر شدت آن بیفزاید و از ترکیب آب و باد این اتفاق بیفتد، اما در عین حال این باد و مایع سیال را محاصره کند و نگذارد از حد و مرزش خارج شود.

حضرت در ادامه فرمود: «الْهَوَاءُ مِنْ تَحْتِهَا فَتِيقٌ»، رتق به معنای به هم پیوسته و فتق به معنای جدا شده است، فتیق بر وزن فعیل بوده و شدت گستردگی را بیان می‌کند، امیرالمؤمنین(ع) در این قسمت می‌فرماید ذیل آن فضای آب و بادی که درست شده، جو بسیار گسترده‌ای وجود دارد. حضرت در ادامه می‌فرماید «وَ الْمَاءُ مِنْ فَوْقِهَا دَفِيقٌ»، آن مایع و جوهری که از آن صحبت شد، به وسیله این نیرو به حرکت در می‌آید و با جهش و شتاب حرکت می‌کند.

حضرت در ادامه می‌فرماید: «ثُمَّ أَنْشَأَ سُبْحَانَهُ رِيحاً اعْتَقَمَ مَهَبَّهَا»، یکی از اسرار وزیدن باد این است که خدای متعال در آیه ۲۲ سوره حجر فرموده «وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ»، یعنی و بادها را باردارکننده فرستادیم و از آسمان آبى نازل كرديم پس شما را به آن سيراب نموديم و شما خزانه‌دار آن نيستيد، دانشمندان می‌گویند این بادها که می‌وزند تلقیح می‌کنند، این تلقیح خیلی جاها برای درختان، حیوانات و پرندگان کاربرد دارد. یکی از چیزهایی که نقش تلقیحی دارد باد است، در این قسمت از نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین(ع) می‌فرماید باد غیر از آنکه گیاهان و درختان را بارور می‌کند، ابرها را هم تلقیح می‌کند، یعنی کاری می‌کند ابرها شرایطی پیدا کنند که زایش آن‌ها تبدیل به باران شود.

این بادی که اینجا امیرالمؤمنین(ع) از آن صحبت می‌کند، غیر از آن طوفانی است که در شکل‌گیری عالم با آن ماده سیال فعال می‌شود و کهکشان‌ها و آسمان‌ها را پدید می‌آورند، حضرت در این قسمت می‌فرماید این باد عقیم است، بنابراین هیچ ابری با آن حالت بارآوری پیدا نمی‌کند.

حضرت در ادامه فرموده است: «وَ أَدَامَ مُرَبَّهَا وَ أَعْصَفَ مَجْرَاهَا وَ أَبْعَدَ مَنْشَأَهَا»، یعنی آن باد همواره در حال وزیدن بود، آن هم وزیدنی تند، آن باد را تند و سخت کرد و منبع و منشأ پیدایش آن را دور قرار داد. حضرت در ادامه می‌فرماید «فَأَمَرَهَا بِتَصْفِيقِ الْمَاءِ الزَّخَّارِ وَ إِثَارَةِ مَوْجِ الْبِحَارِ»، یعنی این باد را آورد تا اینکه این آب زخار را زیر و رو کند تا دریا را مواج کند و موج‌ها را برانگیزاند.

امیرالمؤمنین(ع) در ادامه فرمود: «فَمَخَضَتْهُ مَخْضَ السِّقَاءِ»، یعنی کاری که باد با آب می‌کند، مانند مشکی است که در آن لبنیات وجود دارد و آن را به سرعت تکان می‌دهند تا تبدیل به محصولات دیگری شود، یعنی این باد با آن مایع کاری می‌کند که تحولاتی در عالم هستی به‌وجود آید.